vrijdag 22 maart 2013

Mensen met schuldgevoelens hebben plichtsbesef


Naar mijn idée heb ik sterke schuldgevoelens. Ook al kan ik eigenlijk niet meer en val ik bijna om van de slaap, heb ik iemand iets beloofd: dan doe ik dat. Doe ik dat niet, of vergeet ik het, dan voel ik mij al gauw schuldig. Zelfs al heb ik nog zo’n goede reden waarom ik iets niet kan of waarom het niet gelukt is, kan ik mij schuldig voelen. Het gevoel schuld zit in het geweten. Je geweten geeft aan of iets goed op fout is. Een afspraak niet nakomen is fout, dus speelt het in op je geweten. Je gevoel gaat een grote rol spelen.

Schuldgevoel lijkt in de eerste instantie niet positief, toch blijkt het tegenovergestelde waar. Heb je een schuldgevoel, omdat je een vriendin niet opgebeld hebt? Geen probleem, wel vervelend, maar het is op te lossen. Door het schuldgevoel, zal je de volgende keer zeker niet vergeten te bellen.

Natuurlijk heb je ook schuldgevoelens die het nuttige voorbij gaan. Die niet reëel zijn, zo noem ik bijvoorbeeld het opsturen van een foto, het is niet dat iemand diezelfde de foto nog nodig heeft. Dus geen enkele reden om jezelf schuldig te voelen.

Ook blijkt dat veel schuldgevoelens voorkomen uit idealen. Voel jij je schuldig, omdat je naar de McDonald’s geweest bent? Dan heeft dit vaak te maken met het schoonheidsideaal. Kijk bewust naar wat je denkt en ga na of dit reëel is, wordt je dik van één keer McDonald’s? Nee, is het antwoord. Dat betekent dat je jezelf er ook niet schuldig over hoeft te voelen. Je kunt beter genieten van die ene keer.

Vrouwen hebben een vaak meer last van schuldgevoelens. Zo voelen lijnende vrouwen zich veel schuldiger na het eten van een gebakje, dan lijnende mannen. ‘Volgens psychologen komt dit omdat vrouwen van nature communicatiever en socialer ingesteld zijn dan mannen. Vrouwen maken meer deel uit van sociale netwerken (hebben bijvoorbeeld meer vriendinnen dan mannen vrienden hebben). Daarnaast praten vrouwen meer dan mannen over wat hen bezighoudt, over hun gevoelens. Al bij al staan vrouwen opener voor de mening en gevoelens van anderen, met als gevolg dat ze zich meer aantrekken van wat anderen van hen vinden en van 'wat hoort'. Mannen hebben daar minder last van’ aldus Pieternel Dijkstra(2001).

Om even terug te komen op mijn schuldgevoelend, dit is wat Pieternel Dijkstra (2001) er over schrijft: ‘Mensen die last hebben van schuldgevoelens getuigen van doorzettingsvermogen, plichtsbesef en laten zien dat ze over een geweten beschikken’.

Hoe denk jij over jouw eigen schuldgevoelens, waar voel jij schuldig over? Ga eens na of dit een terecht schuldgevoel is?

Wil je meer over dit onderwerp lezen?

zondag 17 maart 2013

Over het maken van keuzes


Om een korte verklaring te geven voor de keuze van deze titel geef ik hieronder een voorbeeld. Dit voorbeeld speelt zich af in een uur.

Mijn wekker gaat, direct moeten er keuzes gemaakt worden: Gelijk opstaan, snooze of uitzetten en toch even blijven liggen. Vervolgens sta ik ongeveer een kwartier voor mijn kledingkast te draaien, wat zal ik aantrekken? Ik heb namelijk de keuze uit: 5 rokjes, 25 broeken, 10 leggings en 8 jurkjes. Dan ben ik er nog niet, 13 vestjes, 20 hemdjes, 10 korte mouwen T-shirts, 15 lange mouwen T-shirts, 7 jasjes en een poncho. Daarbij komt ook nog dat ik moet bepalen welke van mijn 25 paar schoenen ik aantrek. Nadat ik een kledingkeuze heb gemaakt ga ik naar de badkamer. Ook daar moet ik weer keuzes maken. Mijn haar: los of vast? Vervolgens make-up: oogschaduw en mascara, oogpotlood en mascara, of alles? Eenmaal beneden kom ik al snel het volgende keuze moment tegen: eet ik nú een broodje, of straks in de trein? Tijd om weg te gaan: Welke jas trek ik aan? Ga ik op de fiets of met de bus? Moet ik een dikke of dunne sjaal om?


Na al deze keuzes gemaakt te hebben komt het volgende. Ik heb namelijk besloten om mijn dikke sjaal om te doen, het lijkt koud. Eenmaal buiten blijkt het niet koud te zijn, tijd om mijn sjaal om te wisselen heb ik niet meer, want dan mis ik de bus. Heb ik hier een verkeerde keuze gemaakt? Wat zijn de gevolgen van die keuze?


Bovenstaande voorbeelden geven een kleine indicatie van het aantal keuzes dat je maakt. Het blijkt dat onze hersenen het aantal keuzes dat er gemaakt kan worden, niet aankan, er kunnen maar een beperkte hoeveelheid keuzes gemaakt worden. Hoe meer mogelijkheden er zijn, hoe moeilijker de keuze wordt. Hierbij maak ik gelijk de brug naar het onderwijs. Geef de kinderen wel keuzes, dit moeten zij hun hele leven nog doen, maar zorg ervoor dat het aantal keuzes zich beperkt tot 2 of 3, zodat ze het overzicht bewaren en niet lang hoeven te twijfelen over een keuze. Naar mijn idee gaat dit tijd besparen en geeft dit de kinderen een hoop rust. Wat ook belangrijk is, is dat je de kinderen vertelt dat een keuze niet definitief is. Bijna alle keuzes kunnen worden teruggedraaid. Geheel terecht schrijft Jolet Plomp, coach bij het coachtraject ‘Beslissen doe je zo!’, Uiteindelijk stommelen we allemaal maar wat rond. Soms leidt een keuze tot mooie dingen, en soms valt het enorm tegen. Elke beslissing is een experiment met onbekende uitkomst.


Met deze uitspraak wil ik mijn blog afsluiten, wil je meer informatie over het maken van keuzes, lees dan het volgende artikel: http://www.hartenziel.nl/artikel/beslissen_doe_je_zo


Ik ben benieuwd hoe jullie hier over denken, kun jij iedere beslissing zien als een experiment. Ik vind het namelijk erg moeilijk. Sommige beslissingen lijken van grote invloed te zijn op je leven. En wat zeg jij over het beperken van de keuzemogelijkheden in het onderwijs?